Regio: Haaglanden
Participatief Actieonderzoek (PAO) Leidschendam-Zuid (afgerond)
Financier:
Gemeente Leidschendam-Voorburg
Samenwerkingspartner:
Kerngroep Leidschendam-Zuid
Laatst bijgewerkt:
december 2025
In Leidschendam-Zuid voelen mensen zich de laatste jaren minder gezond, zo blijkt uit cijfers van Gemeente Leidschendam-Voorburg. Samen met wijkpartners uit zorg en welzijn, de gemeente en bewoners wil Reos deze ontwikkeling ombuigen naar de ervaring van een betere (positieve) gezondheid.
Uiteindelijk streven we ook naar een duurzame samenwerking tussen de Gemeente Leidschendam-Voorburg, wijkpartners en bewoners om de ervaren gezondheid van de bewoners in Leidschendam-Zuid te verhogen.
Wat is onze opdracht?
Reos is door Gemeente Leidschendam-Voorburg gevraagd een participatief actieonderzoek naar Gezond Samen Leven op te zetten en te begeleiden. Participatief actieonderzoek is een leuke en leerzame manier om samen kennis op te doen en gaandeweg tot gezamenlijke (verbeter)acties te komen.
Omdat we elkaar nodig hebben, zitten we vanaf de start samen aan de tekentafel, om passende oplossingsrichtingen te creëren. Op ons advies zijn daarom ook buurtbewoners vanaf het begin onderdeel van de kerngroep, samen met wijkpartners.
Met deze kerngroep is een voorlopig actieonderzoeksontwerp gemaakt en komen we maandelijks samen om het actieonderzoek uit te voeren en te bespreken wat we tegenkomen en hoe we hiermee omgaan. Zo doen we continu kennis op en leren we van elkaars perspectief.
Wat levert het project op?
Sinds de start van de kerngroep komt er steeds meer een gezamenlijke aanpak op uitdagingen in Leidschendam-Zuid. Wijkpartners kennen elkaar beter, komen elkaar ook tegen in de kerngroep en horen vanuit diverse hoeken wat er speelt. Ook de bevindingen uit de interviews uit de verschillende buurten (Aanpak Buurtgesprekken) komen op tafel.
De kerngroep kan uitzoomen en kijken hoe we co-creatie kunnen stimuleren. Hieruit volgt per buurt een actieprogramma. Omdat ook wijkbewoners deel uitmaken van de kerngroep, worden de contacten tussen de wijkpartners en bewoners (inclusief wat er speelt per buurt) intensiever en komen duidelijker in beeld.
Tijdlijn
Welke stappen zijn er gezet?
Mei 2023
Start met vormgeven van een kerngroep met wijkpartners en bewoners onder leiding van Reos. Met de kerngroep zijn het voorlopige PAO-ontwerp gemaakt en vanaf september zijn de eerste interviews gestart. Steeds is gekeken bij welke activiteiten in de wijk kan worden aangesloten.
Q1 2024
Er is een werkwijze ontwikkeld voor de Aanpak Buurtgesprekken.
Q2 2024
Gestart met Aanpak Buurtgesprekken. Zo’n 40 inwoners hebben meegewerkt aan een interview, als basis voor het starten van de buurtgesprekken.
Q3 2024
Analyse van de 40 interviews, naar verdeling per buurt (de Tol, de oude Bleijk, ’t Hert en de Zeeheldenwijk).
Q3 2024 - Q4 2024
- Actieplan aan de hand van een buurtboom: een visuele weergave van interviewresultaten. Aan de hand zijn prioriteiten en acties bepaald.
Per buurt zal een duo (1 of 2 gangmakers vanuit buurtbewoners en iemand vanuit de kerngroep) en Reos betrokken worden bij de opstart en uitvoering van de actiefase. Deze is gestart tijdens de 4 buurtgesprekken die in november zijn georganiseerd.
Q1 2025
In deze periode zijn concrete acties uit de buurtgesprekken in de buurten opgezet, waaraan bewoners zich hebben verbonden.
Q1 2025 - Q2 2025
Kerngroepoverleggen liepen tot aan de zomer. Ook is een overdracht gemaakt middels een publieksvriendelijke eindrapportage, met gerealiseerde resultaten in het actieonderzoek en portretten van mensen die een bijdrage geleverd hebben en het bewonerscollectief verder blijven vormgeven.
Q3 2025
- Er is een groeidocument voor communicatie en bewonersbetrokkenheid in Leidschendam-Zuid ontwikkeld. Doelstelling van dit document is ervoor zorgen dat de kerngroep blijft voortbestaan met actieve bewoners en het starten van het bewonerscollectief Samen Zuid. Met daarin strategieën en aanpak gericht op hoe bewoners verleid worden om deel te nemen aan het collectief, wat voor hen de meerwaarde is en wat voor resultaten zij willen zien. In de kerngroep wordt dit document besproken en aangevuld.
- Daarnaast heeft op zaterdag 12 juli het zomerfeest plaatsgevonden. Tijdens dit buurtfeest werd door bewoners van de kerngroep en de wethouder Philip van Veller de pledge Samen Zuid onthuld. Er was voor ieder wat te doen; elektrisch koken met tajines, wensboom voor de wijk, bubbelvoetbal, oud-Hollandse spelletjes, springkussen, kledingweggeeftafel en een kraam over het gedachtegoed Positieve Gezondheid. Ook aan de muziek werd gedacht: een draaiorgel trok door de wijk en op het terrein was een dj aanwezig. Daarnaast genoot jong en oud van een ijsje en wat fris aan de bar. Bekijk de video hieronder:
- In Q3 2025 heeft de evaluatie van de kerngroep en de afronding van het traject plaatsgevonden. Geleerde lessen lees je terug in de publieksrapportage.
Q3 en Q4 2025
In september en oktober is er gewerkt aan de publieksrapportage. In oktober 2025 is die opgeleverd.
Wat zijn de vervolgstappen?
2026
Er zijn geen vervolgstappen gepland, aangezien dit project in 2025 is afgerond.
Met Samen Zuid is een stevig fundament gelegd: een netwerk van bewoners en professionals dat samen werkt aan een gezonde leefomgeving – dichtbij, duurzaam en gedragen door de wijk zelf.
Projecten voor de wijk
